Kort antwoord: Verlaagt schrijf je in de tegenwoordige tijd: "hij verlaagt de prijs". Verlaagd is het voltooid deelwoord en de bijvoeglijke vorm: "de prijs is verlaagd", "een verlaagd bedrag". Verklaring: de stam is verlaag, met als laatste letter een g. Die letter staat niet in 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dus krijgt het voltooid deelwoord een -d. Een simpele check is of je "is", "heeft" of "wordt" voor het woord kunt zetten: kan dat, dan is verlaagd de juiste vorm.
De belangrijkste punten op een rij
- Verlaagt: tegenwoordige tijd, bijvoorbeeld "de rente verlaagt niet vanzelf"
- Verlaagd: voltooid deelwoord, na is/heeft/wordt, bijvoorbeeld "het tarief is verlaagd"
- Verlaagd: bijvoeglijk gebruikt, bijvoorbeeld "een verlaagd plafond"
- Verlaagde: verbogen vorm, waarin je de d wél hoort, bijvoorbeeld "het verlaagde tarief"
- Geverlaagd: foutieve vorm, komt niet voor
Wat is de rol van 't kofschip hierin?
Bij een voltooid deelwoord kijk je naar de laatste klank van de stam. Staat die in 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan is het een -t. Staat de klank daar niet in, zoals de g van verlaag, dan is het een -d. Zo kom je uit op verlaagd.
Waarom valt het ge- weg?
Werkwoorden met een onbeklemtoond voorvoegsel, zoals ver-, be-, ont- en her-, krijgen in het voltooid deelwoord geen extra ge- ervoor. Daarom is het verlaagd en niet geverlaagd.
Waarom klinkt verlaagd als verlaagt?
Aan het eind van een woord spreek je een d vaak uit als een t, een verschijnsel dat eindklankverscherping heet. Dat verklaart waarom veel mensen twijfelen, terwijl de spelling toch echt met een -d is.
Bij welke andere woorden speelt dit ook?
Dezelfde regel geldt voor verhoogt/verhoogd, vertraagt/vertraagd en vernieuwt/vernieuwd.
Voor de officiële spelling kijk je op woordenlijst.org, voor uitleg over deze regel op onzetaal.nl en taaladvies.net, en voor de volledige vervoeging op nl.wiktionary.org.
